بدرقه میهمان با کوزه و خاکستر

     کم‏تر کسی است که تاکنون در مورد نحوست ماه صفر سخنی نشنیده یا نخوانده باشد ؛ شاید یکی از دلایل این پندار وجود حوادث دردناکی ؛از جمله شهادت امام حسن(ع) یا وفات پیامبر اکرم(ص) در این ماه است.

همین نامبارکی موجب شده مردم به عناوین گوناگون درصدد برطرف نمودن نحوست آن باشند؛ مطلبی که موجب شده آداب و رسوم متنوعی شکل بگیرد.

یکی از این رسم‏ها بدرقه ماه صفر پس از بیست و هشتم ماه صفر بوده‏است.

     حتما همگی دیده یا شنیده‏ایم که مسافر یا میهمان را با آب و آیینه و قرآن بدرقه می‏نمایند که همگی دال بر آرزوی سفری امن و روشن و بازگشتی سریع می‏باشد ؛آب نماد روشنی ؛ آیینه تصویرگر بازگشت وارونه مسافری است که در حال رفتن است  و قرآن هم محافظ مسافر.

    اما این بار با مسافری مواجهیم که با آیینی دیگرگونه آرزوی رفتن و برنگشتن او به نمایش درمی‏آید.

     به این ترتیب که به جای آب و آیینه و قرآن ، کوزه‏ای را بر بام می‏بردند  و از بالای بام بر زمین می‏انداختند و به اصطلاح آمره (کوزّه ها دُمَش اِتِشگِنِنِه: کوزه پشت سر او می‏شکنند) اما نهایت این احساس بیزاری زمانی نمود پیدا می‏کرد که به جای آب ،پشت سرش خاکستر می‏پاشیدند.

و به وضوح پیداست که خاکستر نماد آرزوی بدبختی و شومی برای ماه صفر است ؛ و شاید نفرینی با این مضمون که ان‎‏شاءالله بر خاکستر گرم بنشینی چراکه ما را خاکسترنشین کردی و ...

با تمام این احوال امروزه از این رسم اثری باقی نمانده و بنا به قولی ، ممانعت مرحوم حاج شیخ حسنعلی پیشوا با این رسم و نکوهش آن و اصرار بر برانداختن آن موجب شده که مردم  با پیروی از این روحانی عظیم‏الشان آن را برای همیشه کنار بگذارند.

(ناگفته نماند که در روستاهای فراهان مراسمی به نام کوزه شکنی دارند که دلیل اصلی آن برگزاری مراسمی مفرح، به منظور شکستن کوزه‏های قدیمی و فرسوده است؛ایشان داخل کوزه تعدادی سکه (البته سکه‏های 50 و 100 تومانی قرار می‏دهند تا بچه‏ها تشویق شوند برای یافتن سکه ،تکه‏های کوزه شکسته را جمع‏آوری نمایند.)  

 

 

+ نوشته شده در یکشنبه دهم بهمن ۱۳۸۹ساعت 0:12 توسط حسن عادل خانی |