ماجراهای ماست!

 جناب آقای احمد سعیدی از بازدیدکنندگان گرامی و همیاران همیشگی پایگاه اینترنتی روستای آمره ،مطلب زیبای ریشه ضرب المثل "ماست ها را کیسه کردند" را در بخش نظرات پایگاه درج نموده اند.ماجرای این داستان بهانه ای شد تا شرح زندگی میرزا حسنعلی آمره ای (مندرج در جلد دوم کتاب فرهنگ آمره) را نیز تقدیم حضور بازدید کنندگان گرامی نماییم.

ضمن تشکر از بذل توجه همیشگی آقای احمد سعیدی به این پایگاه اینترنتی،از شما برای خواندن این مطلب زیبا و همچنین شرح زندگی میرزا حسنعلی آمره ای ،دعوت می نماییم.

"ضرب المثل ماست ها را کیسه کرد از کجا اومده؟

 روزی به مختارالسلطنه اطلاع دادند که نرخ ماست در تهران خیلی گران شده است.مختارالسلطنه دستور داد که کسی حق ندارد ماست را گران بفروشد. چون چندی بدین منوال گذشت برای اطمینان خاطر با قیافه ی ناشناخته به یکی از دکان های لبنیات فروشی رفت و مقداری ماست خواست.

ماست فروش که او را نشناخته بود پرسید : چه جور ماستی می خواهی ؟ ماست معمولی یا ماست مختارالسلطنه !
مختارالسلطنه با حیرت و شگفتی از ترکیب و خاصیت این دو ماست پرسید.ماست فروش گفت: ماست معمولی همان است که از شیر می گیرند و بدون آب است و باقیمت دلخواه.اما ماست مختارالسلطنه همین طغار دوغ است که در جلوی دکان میبینید و یک ثلث ماست و باقی آب است و به نرخ مختار السلطنه می فروشیم و بدان نیز لقب دادیم.حال کدام می خواهی؟!

مختارالسلطنه دستور داد ماست فروش را جلوی دکانش به طور وارونه آویزان کرده وبند تنبانش رامحکم ببستند.
سپس طغار دوغ را از بالا در دو لنگه شلوارش سرازیر کردند و شلوارش را از بالابه مچ پاهایش ببستند. سپس به او گفت: آنقدر باید به این شکل آویزان باشی تا تمام آبهایی که داخل این ماست کردی از شلوارت خارج شود که دیگر جرات نکنی ماست داخل آب بکنی!

چون سایر لبنیات فروش ها از این ماجرا با خبر شدند، همه ماست ها را کیسه کردند."

 میرزا حسنعلی آمره ای

 میرزا حسنعلی در دوره ناصرالدین شاه خود را به دربار نزدیک کرد و به زودی نزد مقربان و شاه شهره گردید.این شخص از زمره سیاه بازان و دلقک های دربار ناصری بوده به منظور معرفی خود نزد بزرگان دربار و شاه،جریان دروغین اکراه اهالی آمره از ماست را ساخته و پرداخته نموده و بر سر زبان ها انداخت و با این کار به هدف خود که مشهور شدن نزد درباریان و شاه بود دست یافت؛در موفقیت او همین اندازه کافی است که هرگاه ناصرالدین شاه و سفر نامه نویسان عهد ناصری و پس از آن به مناسبت از آمره یاد کرده اند؛ناخود آگاه به مساله ماست اشاره نموده اند در حالی که عبدالله مستوفی در شرح زندگانی من و هم چنین مولف کتاب دلقک های مشهور درباری تاکید دارند که:میرزا حسنعلی آمره ای با شیخ شیپور به جهت خودشیرینی و جلب نظر شاه بر سر کلمه ماست دعوای ساختگی به راه انداخته تا شاه علت دعوای آن ها را جویا شود و برای شاه شرح دهند که این فرد،فلانی است که از ماست بدش می آید.

از موقعیت خانوادگی،اجتماعی،تحصیلات و پایان کار وی اطلاع چندانی در دست نیست.

 منبع: کتاب فرهنگ عامه آمره(جلد دوم) -نشر فرتاب - صفحه 63